Op slechts 8 kilometer van Château le Verdoyer nodigt het charmante dorp Saint-Pardoux-la-Rivière u uit om de fascinerende geschiedenis en de weelderige, groene landschappen te ontdekken. Dit authentieke plaatsje, gelegen op 150 meter hoogte in een kom, aan de voet van de laatste beboste hellingen van het Limousin-plateau, strekt zich uit aan weerszijden van de Dronne. Hier verliest de rivier haar stormachtige karakter en stroomt ze rustig de vallei in.
Gelegen op een kruispunt tussen Limousin, Périgord en Bordelais, was Saint-Pardoux-la-Rivière vroeger een strategische doorwaadbare plaats voor pelgrims op weg naar de abdij van Brantôme. Zelfs vandaag de dag draagt het dorp de sporen van dit rijke verleden, wat de bezoeker uitnodigt tot een reis terug in de tijd.
Een bewogen geschiedenis
Middeleeuwse oorsprong
De geschiedenis van Saint-Pardoux-la-Rivière gaat terug tot de 13e eeuw, lang vóór de bouw van zijn vesting, een Frankische citadel waarvan vandaag alleen nog enkele steunmuren van het plateau over zijn. Het dorp dankt zijn naam aan Saint Pardoux, een figuur geboren in 657 in Sardan in het bisdom Limoges, die tot zijn dood directeur werd van het klooster van Guéret.
In 1490 verleende koning Karel VII, op verzoek van Jeanne de Guyenne, priores van het klooster, Saint-Pardoux-la-Rivière het recht om elke donderdag een markt te houden, een traditie die vandaag de dag nog steeds voortduurt. In 1581 kreeg het plaatsje de status van baronie.
Het Dominicanessenklooster: een onuitwisbare indruk
De belangrijkheid van Saint-Pardoux-la-Rivière werd aan het einde van de 13e eeuw aanzienlijk versterkt door de stichting van een Dominicanessenklooster. Dit buitengewone initiatief kwam van Marguerite van Bourgondië, burggravin van Limoges, bijgenaamd “Marguerite l’Enragée” (Margaretha de Woedende) vanwege haar onverzettelijkheid en wreedheden.
Om haar zonden af te kopen, liet de burggravin het klooster op haar land bouwen. Op 20 mei 1293 nam Fine d’Aragon, de eerste priores, het in bezit, vergezeld door zes dominicanessen uit het klooster van Prouille, de bakermat van de orde. Gedurende zes eeuwen volgden tweeënveertig priores elkaar op, en het klooster werd een bron van welvaart voor het dorp, waarvan de inwoners de nonnen liefkozend “onze dames” noemden.
Tijdens de Franse Revolutie werd het klooster verlaten en verkocht aan de heer Planchas-Lavalette, die het aan het departement verhuurde om er een vrouwengevangenis van te maken. Nadat de laatste gevangenen waren vrijgelaten, werden de verlaten gebouwen geplunderd door de dorpelingen voor de bouw van hun huizen. Een deel van het klooster werd zelfs in 1808 overgebracht naar een huis in het stadje, en de kloosterkerk werd in 1830 gesloopt.
Een bloeiende economie
Het dorp telde vroeger zeven molens, waaronder een oliemolen aan de Dronne. De bevolking bestond uit kleine burgers, handelaars, chirurgen en landbouwers, maar ook uit ambachtslieden met diverse beroepen: timmerlieden, metselaars, schrijnwerkers, smeden, sporenmakers, klompenmakers, wevers, steenhouwers en haakbusschutters. De boeren verbouwden graan op de vruchtbare gronden van de vallei, exploiteerden de walnootbomen voor olie en hielden vee.
Een erfgoed om te ontdekken
De kerk van Saint-Pardoux en haar zonnewijzer
In het hart van het dorp, op het voormalige Place des Forts, staat de Saint-Pardoux-kerk, van romaanse oorsprong uit de 12e eeuw. Na talrijke plunderingen en dertig jaar van verwaarlozing werd zij in 1599 gerestaureerd en gewijd aan Saint Pardoux en vervolgens aan Saint Bruno.
Het hoogtepunt van deze kerk is ongetwijfeld de prachtige zonnewijzer die in 1854 op de zuidgevel werd aangebracht, vergezeld van de poëtische inscriptie: “Zoals een schaduw die voorbijgaat en niet terugkeert, zo gaan ook onze dagen voorbij die met grote stappen vertrekken”. Op het Place Général de Gaulle rondom de kerk ontdekt u ook een fontein en het oorlogsmonument 1914-1918, dat in 2015 werd ingeschreven als historisch monument, en dat het standbeeld “On ne passe pas” (Men komt er niet langs), gemaakt door Eugène Piron, omvat.
De wasplaatsen en de openbare weegbrug
Als u afdaalt naar de Dronne, ontdekt u de charmante wasplaatsen (lavoirs) van het dorp, waarvan er één aan de rivier ligt, dicht bij een plek waar u kunt picknicken. Een tweede wasplaats bevindt zich bij de multifunctionele zaal. Mis ook de openbare weegbrug uit 1898 niet, een architectonisch monument in het centrum van de gemeente.
Het Museum van de Oude Ansichtkaart
Saint-Pardoux-la-Rivière herbergde een onbekende schat: het Musée de la Carte Postale Ancienne du Périgord (Museum van de Oude Ansichtkaart van de Périgord), uniek in Frankrijk. Dit museum, opgericht in 1994 door de gepassioneerde Henri Brives, toonde op 600 m² zo’n 25.000 tot 30.000 oude ansichtkaarten die uitsluitend aan de Périgord gewijd waren.
Gehuisvest in een gebouw uit 1720, nodigde het museum u uit om door de verschillende kantons van de Périgord te dwalen, de 557 gemeenten van het departement te ontdekken, en met emotie de beroepen van weleer, de eerste reclameposters en de publicaties met ouderwetse charme terug te vinden. Een ware tijdmachine, die enkele jaren geleden gesloten werd en die, hopen we, een nieuwe liefhebber zal vinden om deze tijdreis voort te zetten!
La Voie Verte (Het Groene Pad): een oase van natuur
Een uitzonderlijke route
De oude spoorlijn Thiviers-Saint-Pardoux, gebouwd in 1888 en omgedoopt tot “La Voie Verte” (Het Groene Pad), is heringericht om wandelaars, fietsers en ruiters te verwelkomen. Deze 16 tot 17 kilometer lange route, bestaande uit goed berijdbaar, gestabiliseerd zand, doorkruist het hart van de Groene Périgord en biedt een veilige en schaduwrijke tocht, ideaal voor het hele gezin.
De route loopt door een ware groene corridor te midden van eiken-, dennen- en acaciawouden, met schitterende uitzichten op de wilde valleien van de Côle en de Dronne. Liefhebbers van erfgoed zullen de talrijke kunstwerken langs de route waarderen: het viaduct van Saint-Pardoux, bruggen, loopbruggen, boviducten, stations en wachterswoningen.
De Flow Vélo
De Voie Verte maakt deel uit van de nationale route V92 Flow Vélo, een fietsnetwerk dat de Aquitaine doorkruist. De route stijgt vals plat vanuit Saint-Pardoux over ongeveer 3 km, loopt over een plateau van 6 km, daalt dan af en stijgt vervolgens weer lichtjes tot aan Thiviers.
Onderweg mag u Saint-Jean-de-Côle, dat geclassificeerd is als een van de mooiste dorpen van Frankrijk, zeker niet missen. Dit is gemakkelijk bereikbaar vanaf de Voie Verte. Ook de dorpen Saint-Romain, Saint-Clément, Saint-Martin de Fressengeas en Milhac-de-Nontron zullen u charmant ontvangen.
La Nuit du Spardos: een legendarisch feest
Een niet te missen evenement
Elk jaar, op de laatste zaterdag van juli, komt Saint-Pardoux-la-Rivière tot leven voor La Nuit du Spardos, een nachtmarkt die in juli 1997 werd opgericht door het feestcomité en de gemeente. Deze gedurfde onderneming werd al bij de eerste editie beloond met de aanwezigheid van 5.000 mensen, waardoor dit evenement de eerste nachtmarkt in het noorden van de Dordogne werd.
De toegang is gratis en het feest biedt een rijk programma: nachtmarkt, rommelmarkt, concerten, troubadours en diverse handelaars. Mannen verkleed als monniken serveren de beroemde Spardos-drank, waarvan het recept zorgvuldig geheim wordt gehouden in oude manuscripten.
De legende van de Spardos
Het organisatieteam heeft een boeiende legende rond de Spardos weten te creëren, die ook wel “La Nuit du Reflet” (De Nacht van de Weerspiegeling) wordt genoemd.
Lang geleden, tijdens een prachtige juliavond, weerspiegelde het immense kloostergebouw zich elk jaar op het water van de Dronne als een smetteloos laken. Rondom deze visuele gebeurtenis werd een groots feest gehouden.
Troubadours, minstrelen en handelaars zorgden ervoor dat de pelgrims zich vermaakten, en de Spardos-drank bezorgde iedereen de nodige vrolijkheid, zodat vrouwen en kinderen elk jaar wilden terugkeren. Tot op de dag dat de uitkijk van de weerspiegeling was afgeleid en niet met zijn bel kon waarschuwen dat het magische moment was aangebroken. Als door een vloek verlieten de monniken de plek voorgoed.
Sinds die dag werd elke steen losgemaakt, en nam de heide, klimop en hoogopgaand bos het terrein weer in bezit, waardoor de kloostergebouwen in de rivierbedding terechtkwamen. De Doop van de Spardos, die plaatsvindt bij de opening van het feest rond 19.30 uur, verklaart de kwaliteit van het drankje voordat het in het openbaar wordt verkocht.
Een parel van ongerepte natuur
Saint-Pardoux-la-Rivière geniet van een uitzonderlijke natuurlijke omgeving. Het koele, stromende water van de bovenloop van de Dronne herbergt talrijke dier- en plantensoorten die getuigen van de kwaliteit van de rivier. Vooral de aanwezigheid van de parelmoervisschelp heeft de Dronne Europese erkenning opgeleverd met de opname in het Natura 2000-netwerk.
Dankzij het Europese LIFE+-programma zijn twee stuwdammen bij de Tannerie de Chamont ontmanteld, waardoor de rivier haar natuurlijke dynamiek heeft teruggevonden. De forellen zijn in groten getale teruggekeerd in het stadje, een duidelijk teken van de uitstekende waterkwaliteit.
Er zijn tal van wandelroutes die vanuit het dorp starten, waaronder de route naar het uitzichtpunt van Brin, dat een prachtig panorama over de vallei biedt. Kaarten zijn verkrijgbaar bij het VVV-kantoor of het gemeentehuis.
