Meer dan 600 jaar geschiedenis in het hart van de Périgord Vert
“Wat is de geschiedenis van het kasteel?” Deze vraag is in de loop der jaren duizenden keren gesteld. Laat ons u het fascinerende epos van dit juweel uit de Périgord vertellen, van zijn middeleeuwse oorsprong tot zijn moderne renaissance. De schrijver Raphaël GRANGIER, die 3 boeken schreef waarvan het verhaal zich deels afspeelt op Le Verdoyer, en die ons hielp bij het organiseren van de Boekenbeurs die enkele jaren in juli plaatsvond, is erin geslaagd de eerste eeuwen van bewoning van het kasteel te reconstrueren en heeft ons dit mooie verhaal bezorgd:
Een stukje geschiedenis…
Ah, camping Château le Verdoyer. Een bloemrijke en aangename plek waar het heerlijk is om even tot rust te komen. Maar ken je de geschiedenis ervan? Nee…
Laat ons die dan in een paar woorden vertellen.
De middeleeuwse oorsprong (1385-1450)
Sluit daarvoor je ogen en keer met ons terug naar 1385. De Périgord is bebost, dunbevolkt en we bevinden ons net na de tweede fase van de Honderdjarige Oorlog, precies op het moment dat Karel V zijn herovering van Frankrijk lanceert.
De financiën zijn op een dieptepunt, maar de monarchie is er nog steeds. Huifkarren met hooi, getrokken door een paar ossen, rijden over de vervallen wegen tussen Saint-Pardoux-la-Rivière en Nontron.
Iets verderop ligt het domein van Connezac. Hélie de Pindray werd precies in dat jaar geboren en werd op jonge leeftijd schildknaap in het kasteel. Zijn reputatie als uitmuntend ruiter bracht hem eer en de heer van Connezac stemde in met zijn huwelijk met de burgerdochter Marguerite de Bertin. De schatkist van de monarchie vulde zich weer, terwijl onze jonge burgers, door de heer tot adel verheven, in 1430 een dochter kregen die ze Jeanne noemden.
De heer van Connezac schonk zijn eerste schildknaap een boerenwoning en een stuk land dat zich uitstrekte van Mazerat tot Saint-Saud, tot aan de grens van de parochie Nontron. Deze woning werd een jachthut en de zoon van de edelman Camain, Joseph, inmiddels heer van la Prade, kwam er vaak jagen.
Zijn onverwachte bezoek bleek de ideale ontmoeting voor de ouders van Jeanne, met wie zij uiteindelijk zou trouwen.
Om deze verbintenis te vieren, werd de eerste versie van het kasteel opgericht. Een middeleeuwse structuur met schietgaten en verdedigingstorens, bestaande uit één verdieping en één blok, die rond 1450, bij de geboorte van hun zoon Bertrand (de eerste van die naam), voltooid zou zijn.
De opkomst van de familie Camain (1450-1540)
Het land en het domein waren weliswaar verkregen door een gift van een edelman, maar de officiële erkenning was er nog niet en de titel al helemaal niet. Bertrand moest daarom 25 jaar wachten, na het overlijden van de Dauphin Pastoureau, op de erkenning van zijn testament door een assemblee van de stad Nontron, zodat zijn naam als ‘van adel’ in zijn testament erkend zou worden en hem de titel zou worden toegekend.
Joseph liet het kasteel en de adellijke titel na aan zijn enige zoon die, eenmaal getrouwd, twee zoons en een dochter, Léonarde, kreeg. De pestepidemie teisterde Frankrijk en twee van zijn kinderen overleefden het niet. De meest vasthoudende van de broers en zussen, Jean, trad toe als adviseur bij het Parlement van Bordeaux en nam voor zijn deel de erfenis van de gronden en het kasteel over, waar hij enkel nog kwam om te jagen, tot aan zijn huwelijk met Françoise de Laborie.
Er werd een groot feest gegeven waarbij de heren van Nontron, priesters, abten en de heer van Saint-Pardoux werden uitgenodigd. Jean Camain besloot toen om vaker op zijn landerijen te blijven, vooral omdat de reizen naar Bordeaux hem uitputten. Françoise was aantrekkelijk, niet erg ontwikkeld, maar erg moederlijk. Jean kreeg vijf kinderen met haar. Ze waren luidruchtiger dan de rest en een van hen, nauwelijks twee jaar na hun huwelijk geboren, kreeg de naam van zijn grootvader: Bertrand.
De conflictueuze verdeling
Van de lijn volgde Bertrand (de tweede van die naam) ook het Parlement, net als zijn vader, terwijl Thibault, 8 jaar na hem geboren, naam maakte als crimineel luitenant in Brive.
Omdat de twee broers de enigen van het gezin waren die investeerden in de adelstand, verdeelden zij in 1540 de erfenis van hun vader Jean, onder de neus van François, die nochtans 9 jaar na Bertrand overleed, en de twee zussen Léonarde en Marie, die de naam sowieso niet konden voortzetten. De gronden en het kasteel waren in gedeeld gebruik tussen de twee broers… Voorlopig dan, want een van hen dacht daar anders over… Bertrand ontmoette de elite van Bordeaux en nodigde hen uit op zijn landerijen waar feesten, muzikale avonden en amusement op zijn kosten werden gegeven, waarbij hij elke avond een beetje meer van de erfenis van zijn vader verkwistte.
De Gouden Eeuw en de pracht van de Renaissance (1552-1600)
Hij trouwde in 1552 met Jeanne de Maucamp, een dochter van een edelman uit Bordeaux, en kreeg met haar niet twee, niet drie of vier, maar negen kinderen. De laatste bevalling kostte zijn arme vrouw het leven. Van heel deze lijn jonge Camains trouwde de oudste, geboren bij het huwelijk van zijn ouders, wiens voornaam uit respect aan zijn oom (Thibaud) werd gegeven, met een zekere Éléonore Eyquem de Montaigne, zus van de beroemde Michel Eyquem de Montaigne die gedurende bijna dertig jaar van deze verbintenis profiteerde om het kasteel Le Verdoyer te bezoeken en zijn bewonderaarsters mee te nemen.
De Renaissance-verbouwingen (1545-1600)
Wat oom Thibaud betreft, hij trouwde eerst met Bonne de Pourtenc, die al snel aan een ziekte overleed. Hij trouwde opnieuw, ditmaal met Lucrèce d’Alby in 1545, die hem aanspoorde om het kasteel weer zijn oude glorie terug te geven. Lucrèce schonk hem twee zoons, waarvan er één vrijgezel bleef: Pierre Camain. Zijn andere zoon, François, deelde de erfenis van Thibaud.
Na het overlijden van de vader dreef Lucrèce haar zoon François naar de adel en zette hem ertoe aan indruk te maken op zijn hofje, trouwde hem met Marie du Pescher en overtuigde hem ter ere van de bruiloft om het kasteel in een meer renaissance-stijl te laten verbouwen en te verhogen met een verdieping.
Tijdens de werkzaamheden vatte de zuidwestelijke toren vlam en de brand kon pas worden geblust nadat de gekanteelde toren beschadigd was. Lucrèce, die haar verstand verloor, verweet de brand aan de andere tak van de familie, die in de verbouwing van het gebouw niets anders zag dan geldverspilling en vooral een belemmering voor de festiviteiten. Toen de werkzaamheden bijna voltooid waren, werd de hele familie verenigd, maar door de rivaliteit tussen de twee takken van de familie Camain liep de maaltijd uit op bedreigingen.
De vervloekte schoorsteenplaat
De broers en zussen van de andere Camain-tak: Étienne, Marguerite, Marie, Catherine, Jeanne en Thibaud (de echtgenoot van Éléonore) schonken een schoorsteenplaat aan François, waarin Lucrèce enkel dreigementen zag omdat deze alchemistische symbolen bevatte. Niemand wist of ze gelijk had of niet, maar Lucrèce stierf kort daarna aan een vergiftiging (sepsis).
De neergang van de dynastie Camain (1600-1691)
De twee lijnen kwamen na die maaltijd nooit meer bij elkaar. François en Marie du Pescher kregen slechts één zoon: Bertrand, vernoemd naar zijn grootvader. Hij trouwde met Louise Mallet, bij wie hij twee zoons kreeg: Jean en Thibault. De erfenis ging naar de oudste, Thibault, die op zijn beurt trouwde met een jonge vrouw van wie tot op heden geen spoor is gevonden. Hun enige zoon nam ook de naam van zijn grootvader François aan en ontving van het Koninklijk Hof en de bisschop van Angoulême de titel van schildknaap, heer van Verdoyer. Samen met zijn vrouw Marie du Conan kregen ze een zoon, Antoine de Camain, schildknaap, heer van Verdoyer en heer van Les Etangs, die op 3 december 1691 trouwde met Gabrielle Saunier in Mazerat.
De moderne tijd: De renaissance van Le Verdoyer (1987-heden)
Na eeuwen van verbouwingen en verschillende wisselingen van eigenaar beleefde het kasteel in 1987 een ware renaissance. Richard en Ineke Ausems, een avontuurlijk Nederlands echtpaar, kochten dit 14e-eeuwse kasteel en toverden het geleidelijk om tot een prachtig vakantiedomein.
Hun eigen verhaal is als een moderne roman: nadat ze in 1971 zonder een cent op zak naar Frankrijk waren geëmigreerd, bouwden ze steen voor steen wat vandaag de dag de 4-sterrencamping Château le Verdoyer is geworden, waarbij historische charme wordt gecombineerd met modern comfort.
Al bijna 40 jaar zet de familie Ausems de gastvrije traditie van het kasteel voort, dat tegenwoordig wordt beheerd door de nieuwe generatie: Flo en Véro. Het domein strekt zich uit over 23 hectare in het hart van het Parc Naturel Régional Périgord-Limousin en biedt bed & breakfast-kamers, een gastronomisch restaurant en kampeerplaatsen.
