Meer dan 600 jaar geschiedenis in het hart van de Périgord Vert
“Wat is de geschiedenis van het kasteel?” Deze vraag is in de loop der jaren duizenden keren gesteld. Laat ons u het fascinerende epos vertellen van dit juweel van de Périgord, van zijn middeleeuwse oorsprong tot zijn moderne renaissance. De schrijver Raphaël GRANGIER, die 3 boeken schreef waarvan het verhaal zich deels afspeelt op Le Verdoyer, en die ons jarenlang in juli hielp bij de organisatie van de Boekenbeurs, is erin geslaagd de eerste eeuwen van het kasteel te reconstrueren en heeft ons dit mooie verhaal bezorgd:
Een stukje geschiedenis…
Ah, camping Château le Verdoyer. Een bloemrijke en aangename plek waar het heerlijk is om even tot rust te komen en de koffers uit te pakken. Maar ken je de geschiedenis ervan eigenlijk? Nee…
Laat ons die dan in een paar woorden vertellen.
Middeleeuwse oorsprong (1385-1450)
Sluit hiervoor je ogen en ga met ons mee terug naar 1385. De Périgord is bosrijk en dunbevolkt, we bevinden ons net na de tweede fase van de Honderdjarige Oorlog, op het moment dat Karel V zijn herovering van Frankrijk inzet.
De schatkist is leeg, maar de monarchie houdt stand. Met hooi beladen karren, getrokken door een paar ossen, banen zich een weg over de hobbelige paden tussen Saint-Pardoux-la-Rivière en Nontron.
Een stukje verderop ligt het landgoed van Connezac. Hélie de Pindray wordt precies in dat jaar geboren en wordt in zijn puberteit schildknaap op het kasteel. Zijn reputatie als uitmuntend ruiter eert hem, en de heer van Connezac stemt in met zijn huwelijk met de burgerdochter Marguerite de Bertin. De schatkist van de monarchie vult zich weer terwijl onze jonge burgers, door de heer in de adelstand verheven, in 1430 een dochter krijgen die ze Jeanne noemen.
De heer van Connezac schenkt zijn eerste schildknaap een langhuis en een stuk land dat zich uitstrekt van Mazerat tot Saint-Saud, tot aan de grens van de parochie Nontron. Dit langhuis wordt een jachtverblijf en de zoon van de edelman Camain, Joseph, inmiddels heer van La Prade, komt er regelmatig jagen.
Zijn onverwachte bezoek wordt de ideale ontmoeting voor de ouders van Jeanne, die met hem zal trouwen.
Om deze verbintenis te markeren, wordt de eerste versie van het kasteel gebouwd. Een middeleeuws bouwwerk met schietgaten en verdedigingstorens, bestaande uit één verdieping en één geheel, dat rond 1450 voltooid zou zijn bij de geboorte van hun zoon Bertrand (de eerste van die naam).
De opkomst van de familie Camain (1450-1540)
Het land en het domein waren dan wel verkregen via een schenking van een edelman, maar de erkenning was er nog niet en de titel al helemaal niet. Bertrand moest daarom 25 jaar wachten, na het overlijden van de Dauphin Pastoureau, tot een vergadering in de stad Nontron erkende dat zijn naam in zijn testament als ‘van adel’ stond vermeld, waarna de titel hem eindelijk werd verleend.
Joseph laat het kasteel en de adellijke titel na aan zijn enige zoon, die getrouwd was en twee zonen en een dochter, Léonarde, kreeg. De pestepidemie trekt door Frankrijk en twee van zijn kinderen overleven het niet. De meest vasthoudende van de broers, Jean, wordt adviseur bij het Parlement van Bordeaux en neemt het landgoed en het kasteel over, waar hij alleen nog komt om te jagen, tot aan zijn huwelijk met Françoise de Laborie.
Er wordt een groot feest gegeven waar de heren van Nontron, priesters, abten en de heer van Saint-Pardoux zijn uitgenodigd. Jean Camain besluit daarna vaker op zijn landgoed te verblijven, mede omdat de reizen naar Bordeaux hem uitputten. Françoise was aantrekkelijk, niet erg ontwikkeld, maar zeer moederlijk. Jean kreeg vijf kinderen met haar. Allemaal even rumoerig, en één van hen, geboren nauwelijks twee jaar na hun huwelijk, kreeg de voornaam van zijn grootvader: Bertrand.
De conflictueuze verdeling
Net als zijn vader treedt Bertrand (de tweede van die naam) toe tot het Parlement, terwijl Thibault, die 8 jaar na hem werd geboren, naam maakt als officier van justitie in Brive.
Omdat de twee broers de enigen waren die zich met de adelstand bezighielden, verdeelden zij in 1540 de erfenis van hun vader Jean. Dit gebeurde buiten medeweten van François – die nochtans 9 jaar na Bertrand overleed – en de twee zussen Léonarde en Marie, die de familienaam toch niet konden voortzetten. Het landgoed en het kasteel worden door de twee broers in gedeeld gebruik genomen… Voorlopig, want een van hen ziet dat anders… Bertrand ontmoette de beau monde van Bordeaux en nodigde hen uit op zijn landgoed, waar feesten en muzikale avonden op zijn kosten werden georganiseerd, waarbij hij elke avond een beetje meer van de erfenis van zijn vader erdoorheen joeg.
De Gouden Eeuw en de pracht van de Renaissance (1552-1600)
Hij trouwde in 1552 met Jeanne de Maucamp, de dochter van een edelman uit Bordeaux, en kreeg met haar niet twee, niet drie of vier, maar negen kinderen. De laatste bevalling werd zijn arme vrouw fataal. Van deze hele reeks jonge Camains trouwde de oudste, die uit respect naar zijn oom Thibaud was vernoemd, met een zekere Éléonore Eyquem de Montaigne, de zus van de beroemde Michel Eyquem de Montaigne. Hij maakte bijna dertig jaar lang van dit huwelijk gebruik om in het kasteel van Le Verdoyer te verblijven en zijn aanbedenen mee naartoe te nemen.
De transformaties tijdens de Renaissance (1545-1600)
Wat betreft Thibaud, de oom, deze trouwde in eerste echt met Bonne de Pourtenc, die al snel aan een ziekte overleed. Hij hertrouwde in 1545 met Lucrèce d’Alby, die hem aanspoorde om het kasteel weer in ere te herstellen. Lucrèce schonk hem twee zoons, waarvan er één vrijgezel bleef: Pierre Camain. Zijn andere zoon, François, deelt de erfenis van Thibault.
Na het overlijden van de laatste moedigt Lucrèce haar zoon François aan om zich in adellijke kringen te begeven. Ze brengt hem ertoe indruk te maken op zijn hofhouding en koppelt hem aan Marie du Pescher. Ter ere van hun huwelijk overtuigt ze hem ervan het kasteel in renaissancestijl te verbouwen en met een verdieping te verhogen.
Tijdens de werkzaamheden breekt er brand uit in de zuidwestelijke toren. De brand wordt uiteindelijk geblust, maar niet zonder de gekanteelde toren te beschadigen. Lucrèce, die haar verstand verliest, wijt de brand aan de andere tak van de familie, die de verbouwingen slechts als geldverspilling en een rem op de festiviteiten ziet. De werkzaamheden zijn bijna voltooid en de familie is in haar geheel verenigd, maar de rivaliteit tussen de twee takken van de Camains zorgt ervoor dat de maaltijd eindigt in bedreigingen.
De vervloekte schoorsteenplaat
De broers en zussen van de andere tak van de familie Camain — Étienne, Marguerite, Marie, Catherine, Jeanne en Thibaud, de echtgenoot van Éléonore — schenken een schoorsteenplaat aan François. Lucrèce ziet er enkel bedreigingen in, omdat de plaat alchemistische symbolen bevat. Niemand weet of ze gelijk had of niet, maar kort daarna sterft Lucrèce aan een vergiftiging (sepsis).
De ondergang van de dynastie Camain (1600-1691)
Na deze maaltijd zijn de twee familietakken nooit meer samengekomen. Francois en Marie du Pescher kregen slechts één zoon: Bertrand, vernoemd naar zijn grootvader. Hij trouwde met Louise Mallet en samen kregen zij twee zonen: Jean en Thibault. De erfenis ging naar de oudste, Thibault, die op zijn beurt trouwde met een jonge vrouw van wie tot op de dag van vandaag geen spoor is teruggevonden. Hun enige zoon kreeg eveneens de naam van zijn grootvader, François, en ontving van het Koninklijk Hof en de bisschop van Angoulême de titel van schildknaap, heer van Verdoyer. Samen met zijn vrouw Marie du Conan kregen zij een zoon, Antoine de Camain, schildknaap, heer van Verdoyer en heer van de Etangs, die op 3 december 1691 trouwde met Gabrielle Saunier in Mazerat.
De moderne tijd: De wedergeboorte van Le Verdoyer (1987-heden)
Na eeuwen van transformaties en verschillende eigendomswisselingen beleefde het kasteel in 1987 een ware wedergeboorte. Richard en Ineke Ausems, een avontuurlijk Nederlands echtpaar, kochten dit 14e-eeuwse kasteel en toverden het stapsgewijs om tot een prachtig vakantiedomein.
Hun eigen verhaal leest als een moderne roman: nadat ze in 1971 zonder een cent op zak naar Frankrijk waren geëmigreerd, hebben ze steen voor steen gebouwd aan wat vandaag de dag de 4-sterrencamping Château le Verdoyer is, waar historische charme en modern comfort samenkomen.
Al bijna 40 jaar zet de familie Ausems de gastvrije geest van het kasteel voort, dat nu wordt beheerd door de nieuwe generatie: Flo en Véro. Het domein beslaat 23 hectare in het hart van het Parc Naturel Régional Périgord-Limousin en biedt gastenkamers, een gastronomisch restaurant en kampeerplaatsen.
